Koronavirüs ve COVID-19

25 Mart 2020


Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hayatı derinden etkileyen Covid-19 virüsü (koronavirüs) özellikle ileri yaşlılar ve kronik rahatsızlıkları olanlar için büyük risk oluşturuyor. 

Koronavirüs, hastalığa sebep olan virüs ailesinin bir parçası. Koronavirüsler soğuk algınlığı gibi daha hafif hastalıklara da sebep olurken, daha önce karşımıza çıkan MERS-CoV yani Ortadoğu’yu etkisi altına almış salgın hastalık ya da 2002 yılında pandemi ilan edilen SARS-CoV yani akut solunum yolu yetmezliği gibi ağır hastalıklara da sebep olabiliyor. COVID-19 ise 2019 yılında keşfedilen bir koronavirüs türü ve daha öncesinde insanlara bulaşabileceğine dair bilimsel bir tespit bulunmuyor.

Enfeksiyonun genel belirtileri, ateş, kuru öksürük, nefes darlığı olarak kendini gösteriyor. Bazı ağır vakalarda enfeksiyon akciğer iltihabına, akut nefes yetmezliğine, böbrek yetmezliğine sebep olabilirken daha ağır vakalarda ise ölümle sonuçlanabiliyor.

Covid-19 ile ilgili dikkat çeken bir başka önemli nokta ise yukarıda belirttiğimiz semptomların bazı vakalarda ortaya dahi çıkmaması. Kişinin herhangi bir sağlık şikayeti olmaması, Covid-19 taşımadığı anlamına gelmiyor. Buna rağmen, virüs taşımadığı inancıyla sosyal mesafelenme önerilerini dinlemeyen kişiler toplum sağlığı (özellikle risk grubundakiler) için önemli bir risk teşkil ediyorlar.

COVID-19’dan Korunmak İçin Neler Yapmalıyız?

Kişisel temizliğe dikkat etmeli ve ellerimizi sık sık yıkamalıyız. Elleri sabun ve su ile yıkamak veya alkol bazlı bir el temizleyiciyle dezenfekte etmek, bir yere temas ettiğimizde ellerimize bulaşmış olabilecek virüsleri öldürmektedir.

Sosyal mesafelendirme yapmalıyız. İnsanlar hapşırdığında veya öksürdüğünde ağızlarından ya da burunlarından çıkan küçük parçaçıklar virüs barındırıyor olabilir. O yüzden korunmamız için öksürürken veya hapşırırken burnumuzu ve ağzımızı mutlaka bir peçete ile kapatmalı daha sonrasında peçeteyi çöpe atmalıyız. Zorunlu durumlarda dışarı çıktığımızda diğer insanlarla aramızda en az 1 metre mesafe bırakmalıyız. 

Ağzımıza, burnumuza ve gözlerimize dokunmamalıyız. Ellerimizle gün içinde virüsün bulaşabileceği bir çok yere dokunuruz. Virüs ellerimize bulaştığında vücudumuza ağız, burun veya gözler yoluyla girebilir. Virüsün vücudumuza girip enfekte etmesini önlemenin en temel yolu ellerimizi yıkamak ve yüzümüze dokunmamaya dikkat etmektir.

Yüksek ateş, kuru öksürük ve nefes almada zorluk gibi belirtiler gösteriyorsak sağlık kuruluşuna başvurmalıyız. Kendimizi iyi hissetmiyorsak evde kalmalı, hastalık belirtilerini gösteriyorsak en kısa zamanda sağlık kuruluşlarına başvurmalıyız. 

Ayrıca COVID-19 ile ilgili güncel gelişmeleri takip etmek de oldukça önemli. Sağlık uzmanlarınca verilen tavsiyeleri takip etmek ve uygulamak hayati önem taşıyor. 

Kendimizde COVID-19 belirtileri olması halinde mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıyız. Sağlık kuruluşuna giderken maske ile ağız ve burnumuzu kapatmalı, virüs mevcutsa çevremizdekilere bulaştırmamak adına sosyal mesafemizi korumalı ve herhangi bir yere dokunmamaya özen göstermeliyiz. Yakın çevremizde biri hastalık belirtileri gösteriyorsa maske takması gerektiğini, soyal mesafesini korumasının şart olduğunu belirtmeli ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini belirtmeliyiz. 

Salgın ve Karantina Dönemi’nde Stresle Baş Etmek

Kriz zamanlarında üzgün,kızgın ya da korkmuş hissetmemiz çok normaldir. Bu gibi durumlarda kendimizi yakın hissettiğimiz insanlarla iletişim kurmak kendimizi daha rahat hissettirir. Evden çıkmamamız gerekiyorsa, evdeki yaşantımızı sağlıklı bir şekilde devam ettirmek önemli. Uyku düzenimizi bozmamak, beslenmemize dikkat etmek, egzersiz yapmak sürekli evde olduğumuz zamanlarda zorlaşsa da bu konularda dikkatli olarak stresle baş etme gücümüzü arttırabiliriz. Kendimizi iyi hissettiğimiz ev içi akvitelere ağırlık vererek kendimizi meşgul etmek stresle baş etmenin en öncelikli destekçisidir.

Bu dönemlerde doğru bilgiler alabileceğimiz güvenilir kaynakları takip etmeli ve önerilen tedbirleri almalıyız. https://teyit.org/ sitesinden COVID-19 postasına ücretsiz üye olarak güvenilir bir kaynaktan güncel haberleri takip edebilirsiniz. Kaynağı belirsiz yanlış bilgilendirmelerin moralimizi bozmasına ve kaos ortamı yaratmasına izin vermemeliyiz. 

Zorlu zamanlarda çocuklar yetişkinlerden daha fazla stres altında hissedebilir ve farklı tepkiler verebilirler. Özellikle çocukları dinlemek, isteklerini anlamaya çalışmak ve elimizden geldiğince onları güvende hissettirmek kriz dönemlerinde çocuklara yapılabilecek en büyük destektir. İmkanlar dahilinde çocuklara evde oynayabileceği alanlar yaratmak çocukların büyük ölçüde rahatlamalarını sağlar. Ayrıca doğal rutinlerini devam ettirmek bu dönemi en az rahatsız olacakları şekilde atlatmalarına yardımcı olur.

 

Kaynaklar:

https://www.who.int/health-topics/coronavirus

https://covid19.saglik.gov.tr/tr/

https://teyit.org/

 

Hakkımızda Faydalı Bilgiler Etkinlikler Başarı Hikayeleri

This website is created with the financial support of the Qudra Programme financed by the European Union and German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development.Its contents are the sole responsibility of Nidaa Project and do not necessarily reflect the views of the European Union and German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development